Hyperventilatie en perfectionisme

Last van vage onbegrepen klachten, spanning en angst?
Mogelijk heb je chronische hyperventilatie zonder het te weten.

Hyperventilatie, afgekort HV, gaat verder dan alleen ademnood, tintelingen, druk op de borst en het gevoel flauw te vallen.

En wist je dat perfectionisme en hyperventilatie vaak hand in hand gaan?

Generaliserend of niet. De ideale cocktail voor hyperventilatie is: vrouw, hulp/dienstverlener, hogere gevoeligheid (niet altijd bewust herkenbaar), onzeker zelfbeeld (vaak niet bewust herkenbaar), perfectionisme. Uit: Hyperventilatie ontkracht van Chris Lenaerts.

Hyperventilatie gemakkelijk herkenbaar? Alles behalve! Er zijn 2 soorten hyperventilatie, afgekort HV: chronische en acute. Of misschien is de term angst- en spanningssyndroom beter? Acute HV is herkenbaar als een duidelijke aanval van ademnood, de chronische variant sluipt en blijft onder de radar, is altijd daar, vaak onbewust. Een continue verhoogde staat van paraatheid, overleven door te vechten, te vluchten of te bevriezen (fight/flight/fright or freeze), een regelrechte roofbouw op je lichaam. En nogmaals, dit kan zich afspelen op een ander niveau van bewustzijn, dus zonder het te ‘weten’.

Fysiologisch gezien heeft m.n. chronische HV grote impact op lichaam en geest. De meest voorkomende klachten zijn lichamelijke reacties als gevolg van vernauwing van de bloedvaten en overprikkeling van het zenuwstelsel. Klachten steken de kop op en uiten zich op verschillende manieren in het lichaam variërend in ernst qua beleving. Het lichaam bevindt zich continu in de overlevingsmodus. Artsen vinden geen medische oorzaak voor jouw klachten, gepoogd wordt de symptomen zo goed mogelijk te bestrijden, terwijl de diepere oorzaak onaangeroerd blijft, je voelt je vaak onbegrepen en blijft achter in onzekerheid. Reden voor meer stress, spanning, angst en neerslachtigheid, de cirkel is rond.

HV is een holistisch syndroom, met klachten op psychosomatische vlak waarvoor dus geen medische oorzaak te vinden is. Het lichaam reageert als bescherming tegen overmatige stress. Klachten zijn niet gevaarlijk, wel zeer verstorend voor jouw welzijn. Het treft veelal de doener, de doorpakker en de (eigen) grensoverschrijdende doorzetter: de perfectionist.

HV kent vele gedaantes, hieronder een hele sliert aan symptomen die al dan niet in combinatie kunnen voorkomen:

Duizelig, verstoring evenwicht, wazig of dubbel zien, hoofdpijn, gewrichtspijn, pijn in spieren, spierreuma (fibromyalgie), tintelingen, kramp, trillende oogleden, koude klamme handen en voeten, kokervisie, wazig zien, afwijkende geursensatie, vaak plassen, oorsuizingen, opgeblazen gevoel/maag- en darmklachten, diarree/obstipatie, krop in keel, gespannen middenrif, overmatig zweten, eczeem, geïrriteerde slijmvliezen, dichte neus/bloedneus, jeuk, branderig gevoel, hartkloppingen, hartritmestoornissen, beklemmend gevoel, pijn borststreek, ademnood, droge mond, irritatie/slijm in luchtwegen, boeren/winden, prikkelbaar, opgejaagd, uitgeput/opgebrand, huilerig, neerslachtig, onzeker/nerveus, slapeloosheid, angstdromen/paniekaanvallen, enzovoort.

Serieuze klachten die vragen om een serieuze aanpak vanuit jezelf.

De meest gehoorde klacht is vermoeidheid. Logisch, want strijden kost nou eenmaal heel veel energie. Het grootste onderliggende thema is vaak een laag zelfbeeld o.b.v. minderwaardigheid of een uiting in meerwaardigheid ter compensatie van je minderwaardigheid.

Let op: om überhaupt tot dit zelfinzicht te komen of dit te durven toegeven aan jezelf, heb je al belangrijke stappen gemaakt in zelfbewustwording. Minderwaardigheid is een thema waar we over het algemeen niet mee te koop lopen.

Perfectionisme is zowel een kwaliteit als een valkuil, namelijk als je hier TE veel van doet. Perfectionisme heeft als doel: erkenning en waardering door (bepaalde) anderen, perfectionisme staat los van je authentieke zelf, want je authentieke zelf is al goed zoals het nu is en hoeft niet iets te ‘worden’. De diepste onderliggende angst bij perfectionisten is angst voor eenzaamheid en omdat het strijden zijn tol eist om eenzaamheid te voorkomen, ligt burn-out op de loer. Ook eenzaamheid is een thema waar we niet mee te koop lopen, maar waar veelvuldig sprake van is en vele vormen kent.

Willen we eigenlijk gewoon iets meer onszelf kunnen zijn in deze individualistische en veeleisende prestatiemaatschappij? Zoveel mogelijkheden en keuzes die tegelijkertijd je gevoel van vrijheid behoorlijk kunnen inperken. Vragen rondom eigen identiteit poppen regelmatig op en kloppen op je deur. Wie ben ik? Wie wil ik zijn? Wat ben ik? Wat wil ik worden? Waar hang jij je identiteit aan op?

Ergens in je leven ben je begonnen met de strijd om zichtbaarheid: ertoe doen, goed genoeg zijn, gehoord, gezien en gewaardeerd worden. “Wat wil jij later WORDEN?” is een vraag die ons al vroeg in ons leven gesteld wordt, alsof we op dat moment nog niets of niet voldoende ZIJN. Onze persoonlijkheid is frequent aan het woord, we vergelijken onszelf met anderen en oordelen erop los. Dit alles vindt grotendeels onbewust plaats en dat terwijl we het allemaal zo goed mogelijk proberen te doen.

Wat nu? Het is zaak om patronen te leren herkennen en erkennen, zowel in je klachten als in je eigen gedachten en gedrag als het gaat om jouw handelen in bepaalde situaties. Dit is eenvoudiger gezegd dan gedaan. Je verkeert al zeer lange tijd, zo niet het grootste deel van je leven in dit sluippatroon, je hebt het niet eens door. Het is ook een mooi deel van jou, hoe je in het leven staat, je levenshouding, je overlevingsstrategie. Toch is het zaak om open te durven staan voor andere mogelijkheden/suggesties en hier ook daadwerkelijk iets mee te gaan te doen. Je zal absoluut tegen weerstand en tegenzin aanlopen, weerstand is doodnormaal en zelfs noodzakelijk om iets te kunnen veranderen. Om zonder waardeoordeel je eigen pijn (de essentie van jouw minderwaardigheid) recht in de ogen te kunnen kijken, heb je lef nodig. Gelukkig beschik je al over lef, maar kun je er niet bij door een dikke deken van (omgevings)ruis. (Omgevings)ruis krijgt alleen lading door jouw eigen gedachten. Jij en jij alleen bent verantwoordelijk voor je eigen gedachten over iets, de emotie die het bij je losmaakt en en wat je daarmee gaat doen (gedrag). Jij vindt ergens iets van, je hebt een mening over iets of je oordeelt over iets, maar dat wil niet zeggen dat het de waarheid is. Hou meerdere mogelijkheden open voor wat ‘waar’ kan zijn en neem jezelf niet altijd zo serieus. Laat ruis voor wat het is en laat lef weer vrij om andere mogelijkheden aan te kunnen boren. Brein en lijf in balans.  Lef zal worden beloond nadat je weerstand hebt ontmoet en het de hand hebt geschud (i.p.v. het af te wijzen). Afwijzing, ook zo’n beladen thema. Je bent er bang voor en toch doe je het zelf ook, soms.

Ben je tot en met hier gekomen met lezen, dan zegt dat iets over je motivatie tot actie, toch? Werken aan zelfacceptatie en zelfwaardering of de angst voor eenzaamheid aangaan is in het kort de oplossing. Er zijn vele manieren, therapieën en coachtrajecten waaruit je kunt kiezen, dus kies iets dat je aanspreekt. Ben je een binnenvetter? Maak bespreekbaar wat er in je omgaat, het maakt je mens. Dat kan met mensen om je heen die je dierbaar zijn, waarbij je veilig voelt en die kritisch durven zijn naar jou toe. Je kunt ook kiezen voor professionele hulp. Vertel en praat je juist graag en veel? Blijf dan uit het verhaal dat je een ander en ook jezelf wijsmaakt en deel liever wat jou echt raakt en wat je belangrijk vindt in jouw leven. Kortom, stop met zoeken naar verklaringen van je klachten en problemen (het perse willen ‘weten’), maar neem verantwoordelijkheid voor jezelf en ga voor wat jij echt belangrijk vindt en wat goed is voor jou. Durf voor jezelf te kiezen terwijl je ook in verbinding blijft met voor jou belangrijke anderen. Met een dergelijke levenshouding ben je een vrijer en blijer mens. Pleasegedrag maakt daar dus geen onderdeel van uit.

Openstaan, begrijpen, kunnen, willen, doen en blijven doen (volharden).

Er zijn vele manieren om je angst- en spanningsklachten aan te pakken. Wandelen in de natuur en buiten zijn is daar 1 van. Het helpt mij bijvoorbeeld enorm om mijn perfectionistisch gedrag in perspectief te blijven zien, zodat ik zoveel mogelijk de vruchten pluk van de positieve kant van ervan. Perfectionisme is niet alleen negatief, wel als het met jou aan de wandel gaat.

Het is een interessant onderwerp, aangezien hyperventilatie slechts een uiting is van onderliggende problematiek als gevolg van een overlevingsstrategie. Een strategie die je jezelf hebt aangeleerd en jou voorheen goed heeft geholpen, maar die nu niet meer nodig is. De angst is echter blijven bestaan en als een bestand opgeslagen in het hele lichaam. Bestanden kun je gelukkig aanpassen en opnieuw opslaan. Een nieuwe, vitalere strategie die beter past in het hier en nu.

Zal ik je helpen?

Mijn hoofd is overbelast en vol, mijn keel voelt gespannen, mijn ademhaling zit hoog, ik voel de grond niet goed onder mijn voeten.

Ik ben er voor je.

Ik ben gezegend met een helikopterview en toch nekt deze kwaliteit me van tijd tot tijd.

Ik doe het wel.

Ik voel feilloos aan wat er nodig is om de zaken op rolletjes te laten lopen.

Laat mij maar.

Ik heb oog voor mijn omgeving, harmonie en goede sfeer is belangrijk.

Zal ik eens met haar praten?

Ik weet heel goed wat er voor nodig is om over mijn eigen grens te gaan en toch…..

Ik pak op, ik doe het beter? Ik pak door, ik doe het sneller? Ik neem over, ik raak uitgeput en ik ga door.

Ik donder regelrecht in mijn eigen valkuil. Buiten adem….

Ik wandel 2 keer per week ongeveer 2,5 uur in de natuur en niet zonder reden. Ik kom op adem, maak mijn hoofd leeg, kader mijn gedachten, kom tot rust en zie alles weer in perspectief. Vanuit die rust is er ruimte voor nieuwe inspiratie, plannen en ideeën. Ik word daar gelukkiger van.

Krijg grip op je gedachten en gedrag en word zo je klachten de baas.

JIJ beweegt

2019-02-28T11:41:48+00:00